Epidemia COVID-19 a umowy

Epidemia covid-19 wywołuje dotkliwe skutki nie tylko dla naszego zdrowia i życia społecznego, lecz także dla obrotu gospodarczego. Powszechnie wiele umów jest zrywanych lub podejmowane są próby negocjowania ponownie ich treści w celu uwzględnienia skutków epidemii dla dalszego wykonywania umów. Niestety w większości przypadków zapisy umowne nie zawierają w swej treści podstawy do tego, aby takie umowy poddać negocjacjom, a przecież nie wiele trzeba, aby zawrzeć w umowie obowiązek renegocjacji umowy w trudnych chwilach. Z drugiej strony nowo zawierane umowy winny odnosić się do obecnych zagrożeń. Zatem warto dodać takie klauzule, które spowodują ścisłe związanie stron umowy, mimo szalejącej epidemii – w myśl zasady skoro decydujesz się na zawarcie umowy, to wiesz co może cię czekać.

Powoływanie się wyłącznie na tzw. nadzwyczajną zmianę stosunków (rebus sic stantibus) nie jawi się jako dobre rozwiązanie, mimo iż w prasie i wpisach w Internecie taką drogę ucieczki się zaleca. Oczywiście, wówczas gdy nie ma innego rozwiązania trzeba do tej instytucji sięgnąć. Trzeba podkreślić, iż ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z tej nadzwyczajnej instytucji tylko w drodze powództwa sądowego. Z tej przyczyny konieczne jest wytoczenie tzw. powództwa o ukształtowanie, tj. o zmianę zobowiązania lub jego rozwiązanie. Z kolei jeśli druga strona umowy jako pierwsza złożyła pozew, np. o zapłatę za nieuregulowane należności –zmiany treści umowy nie będzie można żądać w odpowiedzi na pozew, gdyż żądanie takie powinno być zawsze sformułowane w powództwie, w tym przypadku powództwie wzajemnym. W konsekwencji koniecznym jest wystąpienie ze sprawa do sądu, co nie tylko w znaczny sposób przekreśla szanse na „dogadanie się” z drugą stroną, lecz także stanowi dodatkowy spory koszt oraz uwikłanie się w prawdopodobnie wieloletni proces.

Z tych przyczyn warto już teraz zabezpieczyć się na przyszłość na wszystkie nieprzewidziane zdarzenia, w tym dalsze trwanie epidemii covid-19, możliwie wprowadzone na tym tle nowe lub przedłużone obostrzenia prawne, zarówno krajowe jak i międzynarodowe. Odpowiednie zapisy umowy mogą nie tylko zabezpieczyć przed skutkami koronawirusa, lecz także względem innych zdarzeń np. skutków gospodarczych Brexit, wahań kursów walut, znacznego podwyższenia stóp procentowych etc.

Jakie klauzule będą pomocne ?

Po pierwsze, klauzula uciążliwości (hardship clause). Na mocy takiej klauzuli, wystąpienie rażącej zmiany okoliczności wykonywania umowy, na skutek której spełnienie świadczenia przez jedną ze stron wiązałoby się z nadmiernymi trudnościami lub groziło znaczącą stratą, poszkodowana strona może wezwać drugą do renegocjacji umowy, zażądać modyfikacji jej warunków, lub nawet od umowy odstąpić. Taka kluauzla stanowi bezpośrednią podstawę do zmiany warunków umowy lub odstąpienia od umowy, bez konieczności uciekania pod ochronę sądu.

Z drugiej strony warto rozważyć wprowadzenie klauzuli siły wyższej – w ramach takiej klauzuli strony mogą postanowić, iż obecne skutki epidemii COVID-19, wprowadzone regulacje prawne oraz wszystkie nieprzewidziane obecnie skutki epidemii wirusa SARS Cov-2, nie stanowią siły wyższej dla skutków umowy. Taka klauzula z pewnością zabezpieczenia wykonanie umowy. Skoro strony decydują się na jej zawarcie w obecnych czasach, wówczas muszą godzić się na to, że epidemia może wpływać na ich interesy jeszcze przez wiele miesięcy. Obecnie nie sposób przyjąć, że zawierając umowę nie zdajemy sobie sprawy z tego, że na świecie szaleje nadal nie opanowania pandemia. Wprowadzenie odpowiedniej klauzuli przetnie wszelkie dyskusje na temat tego, że koronawirus uniemożliwia wykonanie umowy.

Na krańcu szali znajduje się klauzula obligatoryjnego wykonania umowy bez względu na okoliczności (tzw. hell or high water, „choćby się waliło i paliło”). Jeżeli jest to podyktowane interesem klienta warto rozważyć możliwość wprowadzenia tzw. klauzuli obligatoryjnego wykonania umowy. W ramach tej klauzuli strony mogą zastrzec, iż bez względu na nawet najbardziej dotkliwą zmianę sytuacji czy to prawnej czy to gospodarczej czy społecznej, za którą żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności, kontrakt w umówionym kształcie musi zostać zrealizowany.

Mający obecnie duże znaczenie klauzulami są także zapisy dot. kar umownych za nieterminowe wykonanie umowy, możliwości odstąpienia umowy, zapłaty odstępnego za zerwanie kontraktu, renegocjacji terminu wykonania umowy etc.

Warto zasięgnąć profesjonalnej opinii prawnej przed zawarciem umowy. Wszak istnieją skuteczne rozwiązania prawne, które zabezpieczą interesy niezależnie po której stronie umowy się znalazłeś. Również warto zlecić negocjowanie treści umowy kancelarii, bowiem jak wskazuje doświadczenie, wówczas takie negocjacje przebiegają szybciej i z lepszym skutkiem niż prowadzone samodzielnie.

Potrzebujesz porady prawnej ?

Zapraszam do kontaktu

 

adwokat-dr-szymon-solarski

Adwokat
dr Szymon Solarski

+48 601 408 511

Kancelaria Adwokacka.
Adwokat Zabrze, Katowice

szymon.solarski@adwokatura.pl

2019 Adwokat dr Szymon Solarski | Polityka prywatności

Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie ich. Dowiedz się więcej

Rozumiem